Απόφραξη Φλέβας Αμφιβληστρο­ειδούς (RVO)

Ο αμφιβληστροειδής και η όραση

Ο αμφιβληστροειδής είναι ο λεπτός, φωτοευαίσθητος ιστός στο εσωτερικό του πίσω μέρους του ματιού. Μετατρέπει το φως σε νευρικά σήματα που φτάνουν στον εγκέφαλο.

Η ωχρά κηλίδα είναι η κεντρική περιοχή του. Μας επιτρέπει να διαβάζουμε, να αναγνωρίζουμε πρόσωπα και να βλέπουμε λεπτομέρειες.

Οι αρτηρίες μεταφέρουν αίμα και οξυγόνο προς τον αμφιβληστροειδή. Οι φλέβες απομακρύνουν το αίμα από αυτόν. Η καλή κυκλοφορία είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του.

Τι είναι η RVO;

Η απόφραξη φλέβας του αμφιβληστροειδούς (RVO) συμβαίνει όταν δυσκολεύεται ή διακόπτεται η αποχέτευση του αίματος από μια φλέβα στο πίσω μέρος του ματιού. Το αίμα λιμνάζει και μπορεί να εμφανιστούν αιμορραγίες, διαρροή υγρού και έλλειψη οξυγόνου.

Αν το υγρό συγκεντρωθεί στην ωχρά κηλίδα, προκαλεί οίδημα και μειώνει την κεντρική όραση. Η πάθηση συνήθως αφορά το ένα μάτι και δεν είναι μεταδοτική.

Δύο βασικοί τύποι

Κλαδική απόφραξη (BRVO)

Αφορά έναν κλάδο της φλέβας και επηρεάζει ένα τμήμα του αμφιβληστροειδούς. Η επίδραση στην όραση εξαρτάται κυρίως από τη συμμετοχή της ωχράς κηλίδας.

Κεντρική απόφραξη (CRVO)

Αφορά την κύρια φλέβα και μπορεί να επηρεάσει μεγαλύτερη έκταση. Υπάρχει και η ημιαμφιβληστροειδική απόφραξη, που αφορά περίπου το μισό του αμφιβληστροειδούς.

Κάθε τύπος μπορεί να συνοδεύεται από μικρή ή μεγάλη διαταραχή της αιμάτωσης. Ισχαιμία σημαίνει ότι ο ιστός δεν λαμβάνει αρκετό αίμα και οξυγόνο.

Συμπτώματα

Συχνότερα εμφανίζεται ανώδυνη θόλωση ή μείωση της όρασης στο ένα μάτι. Η έναρξη μπορεί να είναι ξαφνική ή η επιδείνωση να γίνεται μέσα σε ώρες ή ημέρες.

Μπορεί να παρατηρείτε παραμορφωμένες γραμμές, σκοτεινό σημείο, δυσκολία στην ανάγνωση ή τμήμα του οπτικού πεδίου που φαίνεται θολό. Μερικές μικρές κλαδικές αποφράξεις εντοπίζονται τυχαία.

Κάθε νέα, ξαφνική απώλεια όρασης χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αιτία μόνο από τα συμπτώματα.

Παράγοντες κινδύνου

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, η αυξημένη χοληστερόλη, ο διαβήτης, το κάπνισμα και το γλαύκωμα σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο. Η συχνότητα αυξάνεται με την ηλικία, αλλά η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί και σε νεότερους.

Χρειάζεται έλεγχος της γενικής υγείας σε συνεργασία με τον προσωπικό σας ιατρό. Σε νεότερους ασθενείς, σε αμφοτερόπλευρη νόσο ή σε ασυνήθιστη εικόνα, μπορεί να χρειαστεί πιο στοχευμένη διερεύνηση.

Εξετάσεις για θρομβοφιλία δεν χρειάζονται σε όλους. Επιλέγονται με βάση το ιστορικό και τα ευρήματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Κλινική εξέταση

Μετράμε την όραση και την πίεση του ματιού και εξετάζουμε τον βυθό με διαστολή της κόρης. Ελέγχουμε την ωχρά, τις αιμορραγίες και τυχόν νέα αγγεία.

OCT (οπτική τομογραφία συνοχής)

Η οπτική τομογραφία συνοχής δίνει λεπτομερείς τομές του αμφιβληστροειδούς. Δείχνει το οίδημα και βοηθά να αξιολογούμε την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Φωτογράφιση βυθού

Καταγράφει την έκταση των αλλοιώσεων και επιτρέπει σύγκριση σε επόμενες επισκέψεις.

Ειδικές εξετάσεις

Φλουοροαγγειογραφία

Με φωτογραφίες μετά από ενδοφλέβια χορήγηση χρωστικής, εξετάζουμε την κυκλοφορία, τη διαρροή και περιοχές μειωμένης αιμάτωσης. Γίνεται όταν θα βοηθήσει τις θεραπευτικές αποφάσεις.

OCT-αγγειογραφία

Απεικονίζει τη ροή στα μικρά αγγεία χωρίς έγχυση χρωστικής. Συμπληρώνει την εξέταση, αλλά δεν δείχνει τη διαρροή και δεν αντικαθιστά πάντα τη φλουοροαγγειογραφία.

Γενικός έλεγχος

Συνήθως περιλαμβάνει αρτηριακή πίεση και εξετάσεις για σάκχαρο, λιπίδια ή άλλους παράγοντες, ανάλογα με το ιστορικό.

Θεραπεία του οιδήματος

Ενδοϋαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF

Είναι η κύρια θεραπευτική επιλογή για οίδημα της ωχράς που επηρεάζει την όραση. Το φάρμακο χορηγείται μέσα στο μάτι με τοπική αναισθησία και μειώνει τη διαρροή από τα αγγεία.

Συνήθως απαιτούνται επαναλαμβανόμενες ενέσεις, αρχικά σε συχνά διαστήματα. Η συνέχεια προσαρμόζεται στην όραση και στην OCT. Δεν υπάρχει ίδιος αριθμός ενέσεων για όλους.

Εμφύτευμα κορτικοστεροειδούς

Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένα περιστατικά. Μπορεί να αυξήσει την ενδοφθάλμια πίεση και να επιταχύνει τον καταρράκτη, οπότε χρειάζεται κατάλληλη παρακολούθηση.

Laser και άλλες παρεμβάσεις

Πότε χρειάζεται laser;

Αν εμφανιστούν παθολογικά νέα αγγεία, μπορεί να χρειαστεί φωτοπηξία στις ισχαιμικές περιοχές. Στόχος είναι να μειωθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας και νεοαγγειακού γλαυκώματος.

Σε επιλεγμένες κλαδικές αποφράξεις, το laser μπορεί επίσης να έχει θέση στην αντιμετώπιση του οιδήματος. Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς laser.

Τι δεν κάνει η θεραπεία;

Οι ενέσεις μειώνουν κυρίως το οίδημα· δεν αφαιρούν μηχανικά την απόφραξη. Ασπιρίνη ή αντιπηκτικά δεν ξεκινούν μόνο για τη θεραπεία της RVO, χωρίς άλλη ιατρική ένδειξη.

Πρόγνωση και παρακολούθηση

Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Εξαρτάται από τον τύπο της απόφραξης, την αρχική όραση, την αιμάτωση της ωχράς και τη διάρκεια του οιδήματος. Η βελτίωση μπορεί να χρειαστεί μήνες και δεν είναι πάντα πλήρης.

Οι επανέλεγχοι συνεχίζονται ακόμη και όταν βελτιωθεί η όραση, γιατί το οίδημα μπορεί να υποτροπιάσει ή να εμφανιστούν νέα αγγεία. Η ισχαιμική CRVO απαιτεί ιδιαίτερα στενή παρακολούθηση.

Το διάστημα των επισκέψεων καθορίζεται εξατομικευμένα. Μην ακυρώνετε ενέσεις ή ελέγχους επειδή το μάτι φαίνεται καλύτερα.

Στην καθημερινότητά σας

Ρυθμίστε πίεση, σάκχαρο και χοληστερόλη. Σταματήστε το κάπνισμα και ακολουθήστε τις οδηγίες του προσωπικού σας ιατρού για διατροφή και άσκηση.

Η ανάγνωση και οι οθόνες δεν επιδεινώνουν την απόφραξη. Καλός φωτισμός και βοηθήματα χαμηλής όρασης μπορούν να βοηθήσουν. Η οδήγηση εξαρτάται από την όραση και το οπτικό πεδίο.

Έντονος πόνος, ερυθρότητα ή απότομη πτώση όρασης χρειάζονται άμεση εξέταση. Μετά από ένεση, αυξανόμενος πόνος ή μείωση όρασης απαιτούν επείγουσα επικοινωνία με οφθαλμίατρο.